Noc Świętojańska, obchodzona z 23 na 24 czerwca, zwana wcześniej Nocą Kupały, to święto sięgające głęboko w obyczaje słowiańskie, ale zawierające również pierwiastki celtyckie, germańskie i indoeuropejskie.
Obchodzone w okresie letniego przesilenia, było świętem jedności, połączenia ognia i wody, słońca i księżyca, mężczyzny i kobiety, urodzaju i płodności, miłości i radości, pełnym magii i wróżb.

Z tą magiczną nocą wiąże się legenda o kwiecie paproci- który tylko tej nocy zakwita… baśń tą przypominany, abyście mogli opowiedzieć ją swoim dzieciom.

Pobierz: Baśń o kwiecie paproci

“Od wieków wiecznych wszystkim wiadomo, a szczególniej starym babusiom, które o tym szeroko a dużo opowiadają wieczorem przy kominie, gdy się na nim drewka palą jasno i wesoło potrzaskują, że nocą świętego Jana, która jest najkrótsza w całym roku, kwitnie paproć, a kto jej kwiatuszek znajdzie, urwie i schowa, ten wielkie na ziemi szczęście mieć będzie.
Bieda zaś cała z tego, że noc ta jest tylko jedna w roku, a taka niezmiernie krótka, i paproć w każdym lesie tylko jedna zakwita, a to w takim zakątku, tak ukryta, że nadzwyczajnego trzeba szczęścia, aby na nią trafić.
Ci, co się na tych cudowiskach znają, mówią jeszcze i to, że droga do kwiatu bardzo jest trudna i niebezpieczna, że tam różne strachy przeszkadzają, bronią, nie dopuszczają i nadzwyczajnej odwagi potrzeba, aby zdobyć ten kwiat.
Dalej jeszcze powiadają, że samego kwiatka w początku rozeznać trudno, bo się wydaje maleńki, brzydki, niepozorny, a dopiero urwany przemienia się w cudownej piękności i jasności kielich.
Że to tak bardzo trudno dojść do tego kwiatuszka i ułapić go, że mało kto oglądał, a starzy ludzie wiedzą o nim tylko z posłuchów, więc każdy rozpowiada inaczej i swojego coś dorzuca.
Ale to przecież pewne, że nocą świętojańską on kwitnie, krótko, póki kury nie zapieją, a kto go zerwie, ten już będzie miał, co zechce. Pomyśli tedy sobie choćby najcudowniejszą rzecz, ziści mu się wnet.
Wiadomo także, iż tylko młody może tego kwiatu dostać, i to rękami czystymi. Stary człowiek, choćby nań trafił, to mu się w palcach w próchno rozsypie.
Tak ludzie bajają, w każdej baśni jest ziarenko prawdy, choć obwijają ludzie w różne szmatki to jąderko, że często go dopatrzeć trudno, ale tak i ono jest.
I z tym kwiatkiem to jedno pewna, że on nocą Świętego Jana zakwita.
Pewnego czasu był sobie chłopak, któremu na imię było Jacuś, we wsi przezywali go ciekawym, że zawsze szperał, szukał, słuchał, a co było najtrudniej dostać, on się najgoręcej do tego garnął… taką miał już naturę. Co pod nogami znalazł, po co tylko ręką było sięgnąć, to sobie lekceważył, za ba, i bardzo miał, a o co się musiał dobijać, karku nadłamać, najwięcej mu smakowało.
Trafiło się tedy raz, że gdy wieczorem przy ogniu siedzieli, a on sobie kij kozikiem wyrzynał, chcąc koniecznie psia głowę na nim posadzić – stara Niemczycha, baba okrutnie rozumna, która po świecie bywała i znała wszystko, poczęła powiadać o tym kwiecie paproci…
Ciekawy Jacuś siedział i tak się zasłuchał, że mu kij z rąk wypadł, a kozikiem sobie omal palców nie pozarzynał.
Niemczycha o kwiecie paproci rozpowiadała tak, jakby go sama w żywe oczy widziała, choć po jej łachmanach szczęścia nie było znać. Gdy skończyła, Jacuś powiedział sobie:
-Niech się dzieje, co chce, a ja kwiatu tego muszę dostać. Dostanę go, bo człowiek, kiedy chce mocno, a powie sobie, że musi to być, zawsze w końcu na swoim postawi.
Jacuś często to powtarzał i takie miał głupie przekonanie.
Tuż pod wioską, w której stała chata rodzicieli Jacusia, z ogrodem i polem – był niedaleko las i pod nim właśnie obchodzono sobótki, a ognie palono w noc świętojańską.
Powiedział sobie Jacuś:
– Gdy drudzy będą przez ogień skakali i łydki sobie parzyli, pójdę w las, znajdę ten kwiat paproci. Nie uda mi się jednego roku, pójdę na drugi, na trzeci, i będę chodził póty, aż go wyszukam i zdobędę.
Przez kilka miesięcy potem czekał, czekał na tę noc i o niczym nie myślał, tylko o tym. Czas mu się strasznie długim wydawał.
Na ostatek nadszedł dzień, zbliżyła się noc, której on tak wyglądał, ze wsi wszystka młodzież się wysypała ognie palić, skakać, śpiewać, zabawiać się.
Jacuś się umył czysto, wdział koszulinę białą, pasik czerwony nowy, łapcie lipowe nienoszone, czapkę z pawim piórkiem, i jak pora nadeszła a mrok zapadł, smyrgnął do lasu.
Las stał czarny, głuchy, nad nim noc ciemna z mrugającymi gwiazdkami, które świeciły, ale tylko sobie, bo z nich na ziemi nie było użytku.
Znał Jacuś dobrze drogę w głąb lasu po dniu i jaką ona bywała w powszedni czas. Teraz gdy się zapuścił w głąb – osobliwsza rzecz, nie mógł ani wiadomej drożyny znaleźć, ani drzew rozpoznać. Wszystko było jakieś inne. Pnie drzew zrobiły się ogromnie grube, powalone na ziemi. Kłody powyrastały tak, że ani ich obejść, ani przez nie przeleźć; krzaki się znalazły gęste a kolące, jakich tu nigdy nie bywało; pokrzywy piekły, osty kąsały. Ciemno, choć oczy wykol, a wśród tych zmroków gęstych coraz to zaświeci para oczu jakichś i patrzą na niego, jakby go zjeść chciały, a mienią się żółto, czerwono biało i – nagle migną i gasną. Oczu tych, na prawo, na lewo, w dole, na górze pokazywało się mnóstwo, ale Jacuś się ich nie uląkł. Wiedział że one go tylko nastraszyć chciały, i pomrukiwał, że to strachy na Lachy!
Szedł dalej, ale co to była za ciężka sprawa z tym chodem! To mu kłoda drogę zawaliła, to on przez nią się przewalił. Drapie się, drapie, a gdy na wierzch wylazł i ma się spuścić, patrzy, a ona się zrobiła taka mała, że ją mógł nogą przestąpić.
Dalej stoi na drodze sosna, w górze jej końca nie ma, dołem pień jak wieża gruby. Idzie wokoło niego, idzie, aż gdy doszedł, patrzy, a to patyk tak cienki, że go na kij wyłamać by można…
Zrozumiał tedy, że to wszystko było zwodnictwo nieczystej siły.
Potem stanęły na drodze gąszcze takie, że ani palca przez nie przecisnąć, ale Jacuś jak się rzucił, pchnął, zamachnął; zdusił je, zmiętosił, połamał i przedarł się szczęśliwie…
Idzie, aż moczar i błoto. Obejść ani sposób. Spróbował nogą, grzęźnie, że ani dna dostać. Gdzieniegdzie kępiny wyrastają, więc on z kępy na kępę. Co stąpi na którą, to mu się ona spod stóp wysuwa, ale jak począł biec, dostał się na drugą stronę błota. Patrzy za siebie, a kępiny wyglądają gdyby ludzkie głowy z błota i śmieją się…
Dalej już, choć kręto i bez drogi, szło mu się łatwiej, tylko się tak obłąkał, że gdyby mu przyszło powiedzieć, którędy nazad do wsi, już by nie umiał rozpoznać, w której stronie leżała.
Wtem patrzy, przed nim ogromny krzak paproci, ale taki jak dąb najstarszy, a na jednym liściu jego, u spodu, świeci się, gdyby brylant, kwiatuszek jak przylepiony… pięć w nim listków złotych, w środku zaś oko śmiejące się, a tak obracające ciągle jak młyńskie koło… Jacusiowi serce uderzyło, rękę wyciągnął i już miał pochwycić kwiat, gdy nie wiedzieć skąd, jak… – kogut zapiał. Kwiatek otworzył wielkie oko, błysnął nim i – zgasnął. Śmiechy tylko dały się słyszeć dokoła, ale czy to liście szemrały tak, czy się co śmiało, czy żaby skrzeczały, tego Jacuś rozpoznać nie mógł, bo mu się w głowie zawieruszyło, zaszumiało, nogi jakby kto podciął, i zwalił się na ziemię.
Potem już nie wiedział, co się z nim stało, aż się znalazł w chacie na pościeli, a matka, płacząc, mówiła mu, że szukając go po lesie, nad ranem półżywego znalazła.
Jacuś sobie teraz wszystko dobrze przypomniał, ale do niczego się nie przyznał. Wstyd mu było. Powiedział sobie tylko, że na tym nie koniec, przyjdzie drugi święty Jan, zobaczymy…
Przez cały rok tylko o tym dumał, ale żeby się ludzie z niego nie naśmiewali, nikomu nic nie mówił. Znowu tedy umył się czysto i koszulę włożył białą, pasik czerwony, łapcie lipowe nie noszone-i gdy drudzy do ogni szli, on w las.
Myślał, że znowu mu się przyjdzie przedzierać jak pierwszym razem, ale ten sam las i ta sama droga zrobiła się zupełnie inną. Wysmukłe sosny i dęby stały porozstawiane szeroko na gołym polu kamieniami posianym… Od jednego drzewa do drugiego iść było trzeba, iść, i choć zdawało się tuż blisko, nie mógł dojść, jakby uciekało od niego, a kamienie ogromne, mchem całe porosłe, śliskie, choć leżały nieruchome, jakby z ziemi wyrastały.
Pomiędzy nimi paproci stało różnej: małej, dużej, jak zasiał, ale kwiatu na żadnej. Z początku paproci było po kostki, polem do kolan, aż w pas. dalej po szyję – i utonął w niej nareszcie, bo go przerosła… Szumiało w niej jak na morzu, a w szumie niby śmiech słychać było, niby jęk i płacze. Na którą nogą stąpił, syczała, którą ręką pochwycił, jakby z niej krew ciekła…
Zdawało mu się, że szedł rok cały, tak długą wydawała mu się ta droga… Kwiatu nigdzie… nie zawrócił jednak i nie stracił serca, a szedł dalej.
Na ostatek… patrzy, świeci z dala ten sam kwiatek, pięć listków złotych dokoła, a pośrodku oko się obraca jak młyn…
Jacuś podbiegi, rękę wyciągnął, znowu kury zapiały – i znikło widzenie.
Ale już teraz nie padł ani omdlał, tylko siadł na kamieniu. Z początku na łzy mu się zebrało, potem gniew w sercu poczuł i zburzyło się w nim wszystko.
– Do trzech razy sztuka – zawołał z gniewem. A że zmęczony się czuł, położył się między kamienie na mchu i zasnął.
Ledwie oczy zmrużył, gdy mu się marzyć poczęło. Patrzy, stoi przed nim kwiatek o listkach pięciu, z oczkiem pośrodku i śmieje się…
– A co? Masz już dosyć? – mówi do niego. – Będziesz ty mnie prześladował?
– Com raz powiedział, to się musi stać – mruknął Jacuś – na tym nie koniec, będę cię miał.
Jeden listek kwiatka przedłużył się jak języczek i Jacusiowi się wydawało, jakby mu na przekorę się pokazał, potem znikło wszystko i spał snem twardym do rana.
Gdy się obudził, znalazł się w znajomym miejscu na skraju lasu, niedaleko od wioski, i sam nie wiedział już, czy to, co wczoraj było, snem miał zwać czy jawą. Powróciwszy do chaty, zmęczonym się tylko czuł tak, że położyć się musiał, i matuś mówiła mu, że wyglądał jak z krzyża zdjęty.
Przez cały rok nic nie mówiąc nikomu, myślał ciągle, jak by tego dokazać, żeby kwiatu dostać. Nie mógł jednak nic wydumać, trzeba było spuścić się na szczęście swoje, na dolę lub niedolę.
Wieczorem znowu koszulę wdział białą, pasik czerwony, łapcie nienoszone, i choć go matka nic puszczała, jak tylko ściemniało, pobiegł do lasu.
Stała się znowu inna rzecz, las był taki jak zawsze za pospolitych dni, nic się już w nim nie zmieniło. Ścieżki i drzewa były znajome, żadnego cudowiska nie spotykał, a paproci nigdzie na lekarstwo. Ale lżej mu było wiadomymi ścieżkami dostać się daleko, daleko w gąszcze, gdzie pamiętał dobrze, że paprocie rosły… Znalazł je na miejscu i nuż w nich grzebać, ale kwiatu nigdzie ani śladu.
Po jednych łaziły robaki, na drugich spały gąsienice, innych liście były poschłe. Już miał Jacuś z rozpaczy porzucić daremne szukanie, gdy – tuż pod nogami zobaczył kwiatek. Pięć listków miał złotych, a w środku oko świecące. Wyciągnął rękę i pochwycił go. Zapiekło go jak ogniem, ale nie rzucił… trzymał mocno.
Kwiat w oczach rosnąć mu poczynał, a taką jasność miał, że Jacuś musiał powieki przymykać, bo go oślepiała. Wciągnął go zaraz za pazuchę pod lewą ręką, na serce…
Wtem glos się odezwał do niego:
– Wziąłeś mnie – szczęście to twoje, ale pamiętaj o tym, że kto mnie ma, ten wszystko może, co chce, tylko z nikim i nigdy swoim szczęściem dzielić się nie wolno…
Jacusiowi tak się w głowie z wielkiej radości zaćmiło, że niewiele na ten głos zważał.
– A! co mi tam! – rzekł w duchu – byle mnie na świecie dobrze było…
Poczuł zaraz, że mu ów kwiat do ciała przylgnął, przyrósł i w serce zapuścił korzonki…. Ucieszył się z tego bardzo, bo się nie obawiał, aby uciekł albo mu go odebrano.
Z czapką na bakier, podśpiewując, powracał nazad. Droga przed nim świeciła jak pas srebrny, drzewa się ustępowały, krzaki odchylały, kwiaty, które mijał, kłaniały mu się do ziemi. Z głową podniesioną stąpał i tylko roił, czego ma żądać. Zachciało mu się naprzód pałacu, wioski ogromnej, służby licznej i strasznego państwa; no i ledwie o tym pomyślał, gdy znalazł się u skraju lasu, ale w okolicy zupełnie mu nieznanej…
Spojrzawszy sam na siebie, poznać się nie mógł. Ubrany byt w suknie z najprzedniejszej sajety, buty miał na nogach ze złotymi podkówkami, pas sadzony, koszulę z najcieńszego śląskiego płótna
Tuż stał powóz, koni białych sześć w chomątach pozłocistych, służba w galonach – kamerdyner rękę mu podał, kłaniając się, wsadził do karety i-wio!
Jacuś nie wątpił, że do pałacu go wiozą; jakoż tak się stało, w mgnieniu oka powóz był u ganku, na którym służba liczna czekała.
Tylko ani jednego znajomego, ani przyjaciela, twarze wszystkie nieznane, osobliwe, jakby przestraszone i pełne trwogi.
Miał na co patrzeć, wszedłszy do środka… Strach, co to był za przepych i jaki dostatek – tylko ptasiego mleka brakowało.
– No! będziesz teraz używał – mówił Jacuś i opatrzywszy kąty wszystkie, naprzód poszedł do łóżka, bo go sen brał po tej nocy pracowitej. W puchu jak legł na bieliźnie cieniutkiej, przykrywszy się kołdrą jedwabną; i gdy usnął – sam nie wiedział, ile godzin tam przeleżał. Obudził się. gdy mu się strasznie jeść zachciało.
Stół był zastawiony, gotowy i taki osobliwy, że co Jacuś pomyślał, to mu się na półmisku sunęło samo. I jak spał bardzo długo, tak teraz, począwszy jeść a popijać, nie przestał, aż dalej już nie było co wymyślić i smak stracił do jadła.
Szedł potem do ogrodu.
Cały on był sadzony takimi drzewami, na których kwiatów było pełno razem i owoców; a coraz to nowe odkrywały się widoki. Z jednej strony ogród przypierał do morza, z drugiej do lasu wspaniałego; środkiem płynęła rzeka. Jacuś chodził, usta otwierał, dziwił się, a najbardziej to mu się wydawało niezrozumiałym, że nigdzie swojej znajomej okolicy ani tego lasu, z którego wyszedł, ani wioski dopatrzeć się nie mógł. Nie zatęsknił jeszcze za nimi, ale – ot, tak jakoś chciało mu się wiedzieć, gdzie się one podziały.
Wokoło otaczał go świat zupełnie obcy, inny, piękny, wspaniały, ale nie swój. Jakoś mu zaczynało być markotno. Na zawołanie jednak, gdy się ludzie zbiegać zaczęli, a kłaniać mu nisko, a co tylko zażądał, spełniać i prawić mu takie słodycze, że po nich tylko się było oblizywać – Jacuś o wsi rodzinnej, o chacie i rodzicach zapomniał.
Nazajutrz zaprowadzono go na żądanie do skarbca, gdzie stosami leżało złoto, srebro, diamenty i takie różne malowane papiery szczególne, za które można było dostać, co dusza zapragnęła, choć były zrobione z prostych gałganków, jak każdy papier inny.
Pomyślał sobie Jacuś: “Miły Boże, gdybym to ja mógł garść jedną albo drugą posłać ojcu i matusi, braciom i siostrom, żeby sobie pola przykupili albo chudoby” – ale wiedział o tym, że jego szczęście takie było, iż mu się z nikim dzielić nie godziło, bo zaraz by wszystko przepadło.
“Mój miły Boże! – rzekł sobie w duchu – co ja mam się o kogo troszczyć albo koniecznie pomagać; czy to oni rozumu i rąk nie mają? Niechaj każdy sobie idzie i szuka kwiatu, a daje radę, jak może, aby mnie dobrze było”.
I tak żył sobie Jacuś dalej, wymyślając coraz to co nowego na zabawę.
Więc budował coraz to nowe pałace, ogród przerabiał, konie siwe mieniał na kasztanowate, a kare na bułane, posprowadzał dziwów z końca świata, stroił się w złoto i drogie kamienie, do stołu mu przywozili przysmaki zza morza, aż w końcu sprzykrzyło się wszystko. Więc po pulpetach jadł surową rzepę, a po jarząbkach schab wieprzowy i kartofle, a i to się przejadło, bo głodu nigdy nie znał.
Najgorzej z tym było, że nie miał co robić, bo mu nie wypadało ani siekiery wziąć, ani grabi i rydla. Nudzić się poczynał wściekle, a na to innej rady nie znał, tylko ludzi męczyć, to mu robiło jaką taką rozrywkę, a i ta w końcu się uprzykrzyła…
Upłynął tak rok i drugi – wszystko miał, czego dusza zapragnęła, a szczęście to mu się wydawało czasem tak głupie, że mu życie obrzydło.
Najwięcej go teraz gnębiła tęsknica do wioski swojej, do chaty i rodziców, żeby ich choć zobaczyć, choć dowiedzieć się, co się z nimi tam dzieje… Matkę kochał bardzo, a jak ją wspomniał, serce mu się ściskało.
Jednego dnia zebrało mu się na odwagę wielką – i siadłszy do powozu pomyślał, aby się znalazł we wsi przed chatą rodziców. Natychmiast konie ruszyły, leciały jak wicher i nie opatrzył się, gdy zatrzymał się przed znanym mu dobrze podwórkiem. Jacusiowi łzy się z oczu puściły.
Wszystko to było takie, jak porzucił przed kilku latami, ale postarzałe, a po tych wspaniałościach, do których nawykł, jeszcze mu się nędzniejszym wydawało.
Żłób stary przy studni, pieniek, na którym drewka rąbał, wrotka od dziedzińca, dach porosły mchami, drabina przy nim… stały jak wczoraj. A ludzie?
Z chaty wychyliła się stara, przygarbiona niewiasta, w zasmolonej koszuli, z obawą spoglądając na powóz, który się przed chatą zatrzymał.
Jacuś wysiadł; pierwszy spotykający go w podwórku był stary Burek, jeszcze chudszy, niż był niegdyś, z sierścią najeżoną. Szczekał na niego zajadle, przysiadając na tyle i ani myślał poznać.
Jacuś postąpił ku chacie, w progu jej wsparta o uszak drzwi stała matka, wlepiając w niego oczy, ale i ta nie zdawała się w nim swojego rodzonego domyśleć.
Jacusiowi serce biło wzruszeniem wielkim.
– Matuś – zawołał – ta toć ja wasz, Jacek!
Na głos ten drgnęła staruszka, oczy zaczerwienione od dymu i płaczu skierowała ku niemu i stała oniemiała. Potrząsnęła potem głową.
– Jacuś! wolne żarty, jaśnie panie. Tamtego już na świecie nie ma. Gdyby żył, toćby przecie przez lat tyle do biednych rodziców się zgłosił, a gdyby jak wy we wszystko opływał, z głodu nie dałby im umrzeć.
Pokiwała głową i uśmiechnęła się szydersko.
– Gdzie tam! gdzie tam! – rzekła – Jacuś mój miał serce poczciwe i nie chciałby nawet szczęścia, z którym by się nie mógł podzielić ze swoimi.
Zasromał się mocno Jacuś, oczy spuścił… Kieszenie miał pełniusieńkie złota – ale co ręką sięgnął, ażeby garść jego rzucić w fartuch matce, to strach go brał wszystko razem utracić…
I tak stał, stał upokorzony, a starucha na niego spoglądała…
Poza nią zbierało się rodzeństwo, pokazała się głowa ojca… Jacusiowi serce miękło, ale jak spojrzał na swój powóz, konie, ludzi, a pomyślał o pałacu, znowu stwardniało – i czuł, że kwiat paproci leżał na nim jak pancerz żelazny…
Odwrócił się od starej matki, nie mówiąc słowa, nie patrząc, i wolnym krokiem poszedł, słysząc tylko za sobą wściekle ujadanie Burka… Siadł do powozu i kazał jechać na powrót do raju. Ale co się w nim i z nim działo, tego język nie wypowie, żadne pióro nie opisze. Słowa starej matki, że nic ma szczęścia dla człowieka, jeżeli się nim dzielić nie może, brzmiały mu w uszach jak przekleństwo.
Powróciwszy do pałacu kazał kapeli grać, panom swoim tańcować, zastawić stoły – upił się nawet trochę, kilku ludzi kazał oćwiczyć, ale to wszystko nie pomogło, pozostał bardzo markotny…
Przez cały rok, choć jak zwykle we wszystko opływał, w gębie mu czegoś było gorzko, a w sercu jakby kamień dźwigał…
Nie mógł w końcu wytrzymać, po roku znowu pojechał do wsi swojej, chaty…
Spojrzał, wszystko, jak było: żłób, pieniek, dach, drabina, wrota i Burek z sierścią najeżoną – ale stara matka już nie wyszła. W progu pokazał się w koszulinie najmłodszy brat jego, Maciek.
– A matuś gdzie? – zapytał przybyły.
– Chorzy leżą – rzekł malec, wzdychając.
– A tatuś?
– Na mogiłkach…
Choć Burek mało go za pięty nie chwytał, wszedł Jacuś do chaty. Stara matka, stękając, leżała w kątku na łóżeczku. Podszedł do niej Jacuś… popatrzyła nań, nie poznała… Mówić jej było trudno, a on o nic pytać nie śmiał.
Serce mu się krajało. Już sięgał do kieszeni, aby złotem sypnąć na ławę – ale dłoń mu się ścisnęła, strach go paskudny ogarnął, że własne szczęście utraci.
Niegodziwy Jacuś począł mędrkować:
– Starej już się niewiele na świecie należy, a jam młody. Ona się długo męczyć nie będzie… a przede mną… życie, świat, panowanie.
I wyrwał się z chaty do powozu, a z nim do pałacu – ale przybywszy tu, zamknął się i płakał.
Pod żelaznym pancerzem na piersiach, który włożył na nie kwiat paproci, związane i skrępowane budziło się sumienie… i gryzło mu wewnątrz serce.
Więc kazał kapeli grać, a dworni skakać, i pić zaczął, aby je zagłuszyć.
Chwilami zdawało się, że go już nie słychać, a potem – jak wrzasło, Jacuś o mało nie oszalał. Ale nazajutrz i dni następnych, ani na moment nie spoczywając, durzył się ciągle czymś, latał, jeździł, strzelał, słuchał wrzasków różnych, jadł, pił… hulał… Nic nie pomagało…
W uszach nad wszystkie wrzaski brzmiało:
“Nie ma szczęścia dla człowieka, jeżeli się nim z drugim podzielić nie może!”
Rok nie upłynął, aż Jacuś wysechł jak szczapa, wyżółkł jak worek – i w tym swoim dostatku i szczęściu męczył się nie do zniesienia. W końcu po jednej nocy bezsennej, nakładłszy złota w kieszenie, kazał się wieźć do chaty.
Miał to postanowienie, choćby wszystko stracił, a matkę i rodzeństwo poratować.
– Niech się już dzieje, co chce! – mówił – niech ginę, dłużej z tym robakiem w piersi żyć nie mogę.
Stały konie przed chatą.
Wszystko tu było jak przedtem: żłób stary u studni, pieniek, dach, drabina – ale w progu chaty żywej duszy nie było…
Jacuś pobiegł do drzwi – stały kołkiem podparte; zajrzał przez okno – chata była pusta…
Wtem żebrak, stojący u płota, wołać nań zaczął:
– A czego tam szukacie, jasny panie… Chata pusta, wszystko w niej wymarło z biedy, z głodu i choroby…
Jakby skamieniały stał ów szczęśliwiec u progu – stał i stał.
“Z mojej winy zginęli oni – rzekł w duchu – niechże i ja ginę!”
Ledwo to rzekł, gdy ziemia się otworzyła i zniknął – a z nim ów nieszczęsny kwiat paproci, którego dziś już próżno szukać po świecie.”

Józef Ignacy Kraszewski “Kwiat paproci”

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

4 × 1 =